انجمن علمی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

محفل فکری دانشجویان جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

شنبه ، ۳۰ دی ۱۳۹۶
معرفی برنامه‌ها
صوت برنامه‌ها
آرشیو
نشریه سره
آرشیو

«دو صورت از تناقضات مشخص کننده جامعه سرمایه داری، که در آثار علمی مارکس هم مشاهده می­ شوند، در کتاب بیانیه کمونیستی به چشم می خورند. صورت نخست، صورت تناقض نیروهای تولیدی با روابط تولیدی است یعنی ظاهرا هم روابط مالکیت و هم نحوه توزیع درآمدها، به همان آهنگ نیروهای تولیدی دگرگون نمی شوند. نظام سرمایه داری قادر است که بیش از پیش بر میزان تولید بیفزاید. لکن به رغم این افزایش ثروت ها، فقر همچنان نصیب بخش اعظم جامعه است.

پس دومین صورت تناقض، یعنی تناقض افزایش ثروتها و ازدیاد فقر بخش اعظم جامعه در اینجا آشکار می شود. این تناقض است که سرانجام روزی به بحرانی انقلابی کشیده خواهد شد. مزدبگیران که اکثریت عظیم جمعیت را تشکیل می دهند و خواهند داد، تبدیل به یک طبقه خواهند شد، یعنی به صورت واحدی اجتماعی که هدفش کسب قدرت و دگرگون کردن روابط اجتماعی است در خواهند آمد. آری، انقلاب طبقه کارگر طبیعتش چنان است که با همه ی انقلاب های گذشته تفاوت خواهد داشت. همه انقلابهای گذشته را اقلیتهایی به نفع اقلیت ها انجام داده اند. انقلاب طبقه کارگر را اکثریت عظیم به نفع همگان انجام خواهد داد. پس انقلاب طبقه کارگر پایان طبقات خواهد بود و با این انقلاب خصلت متخاصم جامعه سرمایه داری از بین خواهد رفت.

این انقلاب، که سرمایه داری و طبقات را با هم از میان برخواهد داشت، کار خود سرمایه داران خواهد بود. سرمایه داران نمی توانند سازمان اجتماعی را سراپا دگرگون نکنند. آنان که در رقابتی بی پایان درگیرند، نمی توانند وسایل تولید را افزایش ندهند و این افزایش در عین حال افرایش تعداد کارگران صنعتی و میزان فقر آنها خواهد بود.

خصلت متناقض سرمایه داری از اینجا پیداست که افزایش وسایل تولید به جای آنکه سطح زندگانی کارگران را بالا ببرد دو فرایند دیگر را موجب می شود: تکثیر ورزافزون شماره ی کارگران و تشدید فقر» (آرون،۱۳۹۰: ۱۶۹و۱۶۸).

آرون،ریمون (۱۳۹۰) مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه شناسی، ترجمه باقر پرهام،تهران:انتشارات علمی و فرهنگی


ارسال دیدگاه جدید


به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.