انجمن علمی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

محفل فکری دانشجویان جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

شنبه ، ۳۰ دی ۱۳۹۶
معرفی برنامه‌ها
صوت برنامه‌ها
آرشیو
نشریه سره
آرشیو

دورکیم در کتاب قواعد روش جامعه شناسی ویژگی های پدیده جمعی را اینگونه به تصویر میکشد: «در صورتی پدیده ای می تواند جمعی باشد که میان همه ی اعضا ی جامعه یا دست کم بیشتر آنان مشترک و بنابراین عام باشد. در این نکته تردیدی نیست اما عام بودن آن برای این است که جمعی است (یعنی کم و بیش اجباری است) نه اینکه چون عام است جمعی است. به عبارت دیگر، پدیده ی جمعی حالتی گروهی است که چون بر همه ی افراد تحمیل می شود در همه به نحو مکرر به چشم می خورد. چون در کل است در جز نیز هست نه اینکه چون در اجزا است در کل هم یافت می شود. و این حقیقت مسلمی است که مخصوصا در اعتقادات و اعمالی دیده می شود که به صورت ساخته و پرداخته از نسل های پیشین به ما رسیده است. اگر ما این اعتقادات را تحویل می گیریم و می پذیریم برای این است که چون اثری جمعی و در عین حال قدیم است از قدرت و اعتبار خاصی برخوردار است که تربیت قبول آنها و احترام گذاشتن به آنها را به ما آموخته است. وانگهی باید به یاد داشت که اکثریت عظیمی از پدیده های اجتماعی از این راه به ما می رسند لکن در همان حال که واقعیت اجتماعی جزئا به همکاری مستقیم ما بستگی دارد از گوهر دیگری ناشی نمی شود. احساسی جمعی که در جماعتی هویدا می شود تنها آنچه را در میان همه ی احساسهای فردی مشترک است بروز نمیدهد؛ همچنانکه قبلا نشان دادیم از بن چیز دیگری است یعنی بر آیند حیات مشترک و حاصل عمل ها و عکس العمل هایی است که میان اذهان فردی برقرار میشود و دلیل اینکه این احساس در هر یک از این اذهان منعکس میگردد وجود نیروی خاص اجتماعی است که در خود دارد. هرگاه همه دلها برای یگانگی و اتحاد میلرزد این میل زاییده آن هماهنگی و هم داستانی قلبی نیست که از پیش پرداخته شده باشد؛ علت آن است که نیروهای واحدی آنها را در جهت واحدی به حرکت در می آورد و کل است که هر جز را با خود میکشد.» (دورکیم، ۱۳۸۷: ۳۴-۳۳)

منبع: دورکیم، امیل (۱۳۸۷) قواعد روش جامعه شناسی، ترجمه علی محمد کاردان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران


ارسال دیدگاه جدید


به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.