انجمن علمی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

محفل فکری دانشجویان جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

دوشنبه ، ۳ مهر ۱۳۹۶
معرفی برنامه‌ها
صوت برنامه‌ها
آرشیو
نشریه سره
آرشیو

وبر در مقاله معنای «بی طرفی اخلاقی» در جامعه شناسی و اقتصاد در پیرامون تضاد اینگونه می نویسد:

«تحلیل های صرفا تجربی فقط می توانند به سوال هایی پاسخ دهند که درباره ی وسایل کافی برای تحقق یک هدف کاملا روشن، پرسیده می شوند.این قضیه که : X تنها وسیله ی رسیدن به Y است، در واقع شکل معکوس این قضیه است که: Y معلول X است.

اصطلاح «سازگارشدنی» (و دیگر اصطلاحات هم خانواده ی آن) حتی کوچکترین اشاره­ ای به قضاوت­ های ارزشی که در آن مستتر است، ندارد؛ درست مانند اصطلاح «اقتصاد انسانی» که اخیرا پرطرفدار گشته و به عقیده ­ی من از ریشه و بنیاد شبه­ برانگیز است، قضاوت­ های ارزشی مستتر در چنین اصطلاحاتی پشت پرده­ ای از ابهام قرار دارند. چگونگی کاربرد این اصطلاح تعیین می کند که در جامعه همه چیز «سازگارشده» یا هیچ چیز «سازگارنشده» است. تضاد را نمی­ توان از زندگی اجتماعی حذف کرد. می ­توان وسایل، هدف و حتی جهت اساسی و طرفین تضاد را تغییر داد، اما نمی ­توان آن را حذف کرد. ممکن است تضاد به جای آنکه مبارزه­ ی بیرونی طرفین تضاد برای رسیدن به اهداف بیرونی باشد، به شکل مبارزه­ ی داخلی بین کسانی که دوستدار یکدیگرند در­آید، که برای رسیدن به ارزش­ های ذهنی درمی­­ گیرد و بدین ترتیب، به جای وجود یک اجبار بیرونی، پای نوعی کنترل درونی درمیان باشد (به صورت از خودگذشتگی خیرخواهانه یا شهوانی). و یا ممکن است در ذهن خود فرد یک تضاد ذهنی به وجود آید. تضاد همواره حضور دارد و تاثیر آن اغلب هنگامی به بالاترین حد می رسد که کمتر به آن توجه شود، یعنی هنگامی که بی­ تفاوتی و انفعال یا خود­فریبی در برخورد با آن افزایش یابد یا وقتی که جریان تنازع به «انتخاب» یکی از طرفین بیانجامد.» ( وبر،۱۳۸۲: ۵۵-۵۴)

منبع: ویر،ماکس (۱۳۸۲) روش شناسی علوم اجتماعی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر مرکز


ارسال دیدگاه جدید


به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • لطفا نظرات خود را فقط در مورد مطلب بالا ارسال کنید.